Bergen op Zoom: Fort de Roovere, de Mozes brug en de Kraaijenberg

De ‘verzonken brug’, in de volksmond ook wel het Mozes pad genoemd

De vestingstad Bergen op Zoom heeft vooral in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) veel te lijden gehad van langdurige belegeringen en op deze zonnige middag krijgen we een beetje van deze historie mee. We beginnen onze tocht op de parkeerplaats van de Brabantse Wal bij Fort de Roovere, een uniek en afwisselend landschap met bossen, kreken, landgoederen, plotselinge hoogteverschillen en bijzondere monumenten. Het Fort de Roovere is het grootste fort van de West Brabantse Waterlinie, dat in 1628 is aangelegd op een hoge zandrug en één van de oudste van Nederland is. Door het land onder water te zetten werden Bergen op Zoom en Steenbergen, en daarmee Zeeland beschermd tegen aanvallen uit het oosten. 

Het fort torent hoog boven de omgeving uit en de aarden wallen, grachten en het binnenterrein van dit historische verdedigingswerk zijn in 2010 in oude glorie hersteld. Bijzonder mooi gebouwd is de ‘verzonken brug’, in de volksmond ook wel het Mozes pad genoemd. Het ligt als een loopgraaf in de gracht en het water komt tot aan de rand van de brug, een knap stukje vakmanschap. Toch lopen we zonder natte voeten over het pad in de richting van de iets verder gelegen buitengracht. De natuur is hier bijzonder mooi en in combinatie met het prachtige wolkendek levert dat enkele mooie plaatjes op. 

Enkele kilometers verder ligt het bezoekerscentrum De Kraaijenberg. Vanzelfsprekend moeten we even de uitkijktoren beklimmen, dat een prachtig uitzicht geeft over het Markiezaatsmeer. Midden in het meer ligt het eiland de Spuitkop, waar in het voorjaar duizenden meeuwen tot broeden komen en zelfs één van de grotere lepelaarskolonies in ons land is gevestigd. Dankzij de grote oppervlakte omringend water is het eiland moeilijk bereikbaar voor roofdieren als de vos. We lopen verder in de richting van de Hoeve Hildernisse, genoemd naar het tot de 16^e eeuw bestaande dorp Hildernisse. Het dorp had zo’n 300 huizen, een kerk en zelfs een klooster maar door storminvloeden werd het dorp weggevaagd. Tot de aanleg van de Markiezaatskade in 1983, waardoor het gebied niet langer in verbinding staat met de Oosterschelde, was Hoeve Hildernisse de laatste buitendijkse boerderij van Nederland.

Klik op de link voor enkele foto's

fotoalbum

Langs de Zoom in Bergen

De War Cemetery

Terwijl de meeste mensen nog slapen sta ik deze zaterdagmorgen net voor 7.00 uur op voor een rustige duurloop. Ruim een kwartier later vertrek ik van ons motel De Wouwse Tol in Bergen op Zoom en loop door het tunneltje onder de A58 door in de richting van de stad. Ik kom langs een oorlogsbegraafplaats waar we er verspreid in Nederland een aantal van hebben maar niet vaak echter liggen twee oorlogsbegraafplaatsen direct naast elkaar. Hier is dat echter het geval. Gescheiden door een smal bosperceel liggen hier de Canadian War Cemetery en de War Cemetery. De slachtoffers, bijna 2.500 militairen, zijn afkomstig uit verschillende landen. Ze zijn over het algemeen gesneuveld in de gevechten die in het najaar van 1944 in de omgeving woeden om de noordelijke oever van de Schelde te bevrijden. Bij de pogingen om deze zeetoegang naar Antwerpen te openen vielen veel doden.

Het geraas van de auto's over de autobaan is de eerste kilometers nog goed hoorbaar maar als ik na 4 kilometer weer aan de achterkant van mijn motel sta ga ik het groene gedeelte langs de Zoom in. Het is een in de 15e eeuw gegraven turfvaart die vanaf de Belgische grens richting Bergen op Zoom loopt en aldaar uitmondt in de Theodorushaven. Deze turfvaart heeft een lengte van ongeveer 13 kilometer en is gegraven voor de afvoer van turf afkomstig uit het gebied op het grensvlak met België. Later is de Zoom gaan dienen voor strategische wateraanvoer ten behoeve van de verdediging van Bergen op Zoom. Thans is de waterloop nog uitsluitend van belang voor de waterafvoer en heeft het een functie als ecologische verbindingszone. In 1986 zijn in de Zoom drie stuwen aangelegd teneinde reservoirs te verkrijgen, waarin 100.000 m3 water kan worden geborgen en waaruit in droge jaargetijden gelegenheid zal zijn water in Bergen op Zoom aan te voeren.

Ik loop een aantal kilometers langs de Zoom en het begint iets te regenen maar veel heeft dit niet te betekenen. Bij camping Zoomland ben ik op mijn verste punt en besluit om weer in de richting van mijn vertrekplaats te lopen, gelukkig wordt het een kilometer verder ook weer droog. Op de splitsing met de Stayokay sla ik rechtsaf in de richting van de autobaan en als ik deze weer in het zicht heb, ben ik niet ver meer verwijderd van mijn motel. Ik heb er een mooie route van ruim 13 kilometer ten oosten van Bergen op Zoom opzitten. Ik douche me en een heerlijk van der Valk ontbijt staat op me te wachten. De wijzers van de klok geven net 9.00 uur aan maar de dag is weer prachtig begonnen!

 Een karakteristieke woonhuis ten oosten van Bergen op Zoom

Stadstraining in Bergen op Zoom

De klok van de Sint Gertrudiskerk heeft net half negen geslagen

Vandaag heb ik eens een keer een training door de grote stad gelopen. Normaal komt dat bij mij bijna nooit voor maar doordat Angelina’s Bed and Breakfast waar we verblijven midden in de stad ligt, loop ik al vrij vroeg over de Grote Markt. De klok van de Sint Gertrudiskerk slaat net half negen en in de begin uurtjes van de afgelopen nacht zat ik hier bij een feestje nog op het terras. Maar dit is wel even wat anders. Het gaat erg rustig maar de eerste zweetdruppels voel ik al over mijn rug lopen.

Wat mij opvalt is dat Bergen op Zoom veel fraaie monumenten en oudere huizen heeft. Zo liggen de stadsschouwburg de Maagd en het oude stadhuis ook op deze Markt. Ik loop verder door een aantal kleine straatjes naar het oudste monument van de binnenstad de Lievevrouwepoort, ook wel de Gevangenpoort genoemd. Het gebouw maakte deel uit van de muren rond de stad en deed later dienst als gevangenis. Ik ga onder de 14e eeuwse poort door en volg de bordjes naar het Spuihuis en de haven. Hier kom ik op de route van een uitgezette wandeltocht terecht en ik gok dat deze tocht door de mooiste stukken van de stad gaat. Ik volg de pijlen en loop door allerlij kleine straatjes en buurten, wat verbaasde wandelaars achterlatend.

Opeens sta ik voor het meest opvallende monument van de stad het Markiezenhof. Tijdens de Franse periode (1795-1814) kreeg het Markiezenhof een militaire functie. Hierna was het in gebruik als hospitaal en vervolgens tot 1957 als kazerne. In het voormalige woonpaleis van de Heren en Markiezen van Bergen op Zoom zijn nu een bibliotheek, een restaurant en het ‘Historisch Centrum het Markiezenhof’ (museum en archief) gevestigd. Als woning van de Markiezen heeft het gebouw een groot aantal veranderingen ondergaan, waardoor onder andere de pitoreske binnenplaatsen zijn ontstaan.

Na drie kwartier ben ik terug, wek de anderen en schuif even later aan voor een heerlijk ontbijt.
Voor enkele foto’s klik op onderstaande link

fotoalbum