In een klap twee marathonlopers onder twee uur: hoe kan dat en kan het nog sneller?

Sawe met de wereldrecordtijd op zijn schoen

De sportwereld is een obsessie armer, met dank aan Sabastian Sawe en Yomif Kejelcha. Zij maakten enkele weken terug in Londen een definitief einde aan de jacht op een marathon onder de twee uur.

Waarom wisten kenners dat dit eraan zat te komen? En is deze historische dag het begin van een nieuw tijdperk?

"Ik ben niet verbaasd. We gingen al een aantal jaar naar de barrière toe", aldus Michel Butter, een van Nederlands beste marathonlopers en tegenwoordig sportief manager van de marathon van Rotterdam. "Maar dat het nu al zou gebeuren in Londen, had ik niet meteen zien aankomen."

De hoop was er bij de Keniaanse favoriet Sawe, die uiteindelijk won in 1.59.30. Debutant Kejelcha durfde het nog niet te dromen, hij waagde zich na grote successen op de baan en halve marathon voor het eerst aan de langste afstand.

Door die twee namen op de startlijst, aangevuld met toptalent Jacob Kiplimo, voelden kenners dat er iets bijzonders kon plaatsvinden.

"Een geweldig veld", zei Butter. "Dit zijn atleten die met name op de halve marathon al veel hadden laten zien. Als je de halve marathon in 58 of 57 minuten kan lopen, is op de marathon halverwege op een uur doorkomen eigenlijk best comfortabel"

Maar met absolute toplopers ben je er nog niet, weet Jos Hermens. De oud-topatleet en atletenmanager legt uit: "Soms gaan de toppers juist naar elkaar kijken, omdat winnen belangrijker is. Maar Sawe en Kejelcha gingen kop over kop en hielden het tempo waanzinnig hoog."

Kipchoge, superschoenen en voeding

"Vaak wordt een wereldrecord gelopen door één atleet, met hazen. Zoals ook in 2019, toen de regels iets anders waren", verwijst Hermens naar een evenement waarbij Eliud Kipchoge als eerste, onofficieel, onder de twee uur liep.

De Keniaanse legende deed dat met gecreëerde ideale omstandigheden, omringd door 41 roulerende tempomakers. Zijn tijd (1.59.40) gold niet als wereldrecord, omdat die niet in een wedstrijd werd gelopen, maar was toch een doorbraak: het kan!

Om het ook in een officiële marathon te doen, was verdere ontwikkeling nodig. De 'superschoenen', die sinds de fameuze recordpogingen van Kipchoge gangbaar zijn geworden, maken een groot verschil. Op een afstand van 42.195 meter wel anderhalve minuut, denkt Hermens.

Kelvin Kiptum kwam op zulke schoenen, met meespringend schuim en een verende carbonplaat, al tot 2.00.35. Dichtbij, maar een volgende poging op aanscherping van het wereldrecord werd de in 2024 op 24-jarige leeftijd overleden Keniaan niet gegund.

De schoenen ontwikkelden zich door. Sawe en Kejelcha liepen in Londen op het nieuwste paar van hun sponsor: een schoen van nog geen 100 gram, dertig procent lichter dan de vorige editie, en met een prijskaartje van 500 euro.

"Qua voeding is er door onderzoek ook veel veranderd", gaat Hermens verder. Meer kennis over de opname van koolhydraten, waarvan Sawe tijdens een marathon 115 gram per uur via drankjes en gels naar binnen werkt. Dat is vergelijkbaar met het eten van tien bananen in twee uur.

Butter en Hermens hebben vertrouwen in de topatleten van vandaag de dag. Vertrouwen ook dat dit wereldrecord niet in twijfel getrokken hoeft te worden, ondanks dopingproblematiek in met name Kenia.

"Sawe, Kejelcha, Kiplimo. Allemaal verschillende nationaliteiten", wijst Butter op het Keniaans-Ethiopisch-Ugandese podium "Ik hoop dat dit een stap is in de goede richting. Dat mensen gaan geloven dat dit zonder doping kan."

Hermens, die toplopers als Kipchoge begeleidde, is daarvan overtuigd. "In Kenia is altijd wat aan de hand. Maar deze jongens worden nu zo vaak gecontroleerd, bloedpaspoorten worden in de gaten gehouden. Sawe heeft zich zelfs extra laten testen. Ik weet zeker dat deze toptijd over een jaar, of nog later, nog staat."

Nog sneller in Valencia of Berlijn?

Of 1.59.30 over een jaar nog het wereldrecord is, wordt wel meteen betwijfeld. Het kan nog sneller, denken de specialisten.

Butter: "Londen is nog niet het snelste parcours ter wereld. Dan denk ik eerder aan Berlijn of Valencia. Dus mogelijk zou het, als de omstandigheden ideaal zijn en je zulke toppers weer kan samenbrengen, in het najaar nog sneller kunnen." (bron)