Ernstjan Luiten
vrijdag 19 juli 2024
maandag 19 december 2022
Rennen mat Kast
vrijdag 24 december 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 8
Sport verbroedert
Op de leste dag veur de ni-jje
'lock down' heb ik samen met de twee Anne's van Loopgroep Zandloper en Jan
Rademaker van AVA'70 met-edaon an de Deo-Loop in Borculo van 12,7 kilometer, 'n samenwerking tussen twee plaatseleke
loopverenigingen.
Jan en ik kennen mekare goed
uut mien AVA-periode. Wi-j hebt völle
samen etraind en ok mooie wedstrieden elopen in binnen- en butenland. Op 't
leste loopjen van 2021, wazzen beide Anne’s getuge van “de opa’s vertellen
van vrogger”. De anekdotes bunt toevalleg 'poep-en-pies-verhalen,
maor daordeur niet minder smeuïg.
De lange opa was in
wedstrieden altied net wat sneller dan de wieze opa. Op 'n zondagmorgen
in Baek, stond 'n 10 kilometer-heuvelwedstried epland. Vier rondjes van 2,5
kilometer met zo’n anholdende vervaelende bult d'r in. Op de leste bult liep de
lange bi-jnao met de neuze op de grond. De wieze zag zien kans
schoon en haalden de lange zo snel in, of dat hi-j 'm teggenkwam. De lange
had nog 'n paar honderd meter um 'n paar keer te slikken, en dan de wieze “oprecht”
te feliciteren. Nao 't uuthijgen was de wieze man onvindbaor. Toch maor
effen terugdribbelen um 'm te zeuken. Van achter 'n paar dikke beume zag ik 'm
zwaaien en ropen “breng mi-j effen een flesken water”. Deur de
ontspanning of 't plezier, had hi-j honderd meter veur de finish plots 'n niet
te holden buukloop ekreggen.
Een estafette in Essen, twee
rondjes van 21 kilometer rondom de Baldeneysee. Met vier AVA-70 lopers,
ieder 10,5 kilometer. Loper 2 en 4
werden met 'n boot het meer ovver-ezet, zodat ze bi-j de 10,5 en de 32
kilometer loper 1 en 3 konnen aflossen.
Jan was loper 3 en ondergetekende mocht de laatste etappe afleggen naor
de finish. A'j 32 kilometer bi-j 'n wisselpunt mot wachten, dan is een
toiletbezuuk niet te vermijden. Angezien d'r gin dixi anwezeg was, liep
ik daorveur 'n stuksken het bos in. Angezien Jan sneller kon lopen as ik kon pinkeln,
ston hi-j in 't wisselvak te wachten. D'r werd bliekbaor al 'n antal keren
um-eropen 'Hernn Mengers, wo sind Sie? ' Jan dech nog steeds dat wi-j op
dat moment 'n podiumplek verloren hebt.
Deur vermoeidheid of deur
verbazing wazzen beide Anne’s bi-j de Deo-Loop heel stil bi-j “opa’s
verhalen”. Hun gezichtssuutdrukkingen gavven daoraover meteen dudelekheid.
vrijdag 12 november 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 7
Lange-afstandlopen
Ik neum mi-jzelf nog altied 'n
lange-afstandloper. Veur de halve marathons klopt dit nog wal, maor mien leste
hele marathon is inmiddels 10 jaor gelaene.
In 'n hele of halve
marathonperiode is het verstandeg um in 'n stabiele laevensfase te zitten.
Naost zo’n veurbereiding en ow dageleks wark blif d'r weineg tied en energie aover veur andere
bezegheden. “I-j doet 't goed, of i-j doet 't niet!”
Halve Marathon:
De 21,1 kilometer is 'n prachtegen afstand um in wedstriedverband te lopen. As de basisconditie op peil is, dan is dizze afstand goed te lopen. Bi-j de “halve” raak i-j meestal niet helemaol uutgeput. Ow herstel duurt relatief kort. In zo’n wedstried zit alles wat veur mi-j 't lopen zo interessant maakt. I-j mot en/of i-j mag consequent dri-j keer in de wekke de hardloopschoenen antrekken, i-j hoeft niet zo heel völle op snelheid te trainen en i-j könt regelmaoteg 'n beheerste 10, 15 of 16,1 km.-wedstried as veurbereiding lopen. Tactisch gezien is dizze afstand ok erg leerzaam.
Rusteg starten um in de goeie energiebron te kommen, daornao zet i-j de snelheid vaste en probeert 'n mooie samenwerking met andere lopers tut stand te brengen. Van zeg maor de 4 t/m 17 kilometer kö'j in zo’n flow kommen, dat 't volop genieten is. De leste kilometers vind ik 't persoonlek fijn um de “verantwoorde grens” op te zuken, bi-j veurkeur bunt dit de snelste kilometers. Bi-j 't passeren van de finishlijn is d'r dan volop bli-jheid !
Hele Marathon:
In 2004 heb ik mien eersten marathon in Rotterdam elopen. Ik krieg nog steeds kippenvel as ik hieran denk. Met duzenden mensen in 't startvak samen “You Never Walk Alone” zingen en dan aover de Erasmusbrug 't avontuur opzeuken. Totaal heb ik 8 hele marathons elopen, waorbi-j Dublin de mooiste was, en Antwerpen de leste en ok dén waor ik mien gestelde doel van 3 uur en 15 minuten heb ehaald. Geduld en ervaring bunt eigenschappen die zelfs op latere laeftied nog veur 'n goeie prestatie könt zorgen. Mien geluk was toen 't hebben van 'n verstandege trainer den heel goed de balans tussen inspanning en ontspanning in de gaten hield. En tut mijn grote vreugde heb ik altied met 'n fijne groep atleten de veurbereidingen möggen doon.
As trainer belaef ik de veurbereiding op de halve en hele marathons helemaol anders. Ik vind 't mooi um lopers te helpen hun doel te bereiken en meteen veul ik 'n soort verantwoordelekheid waor ik nog steeds goed met mot leren umgaon. 't Plezier en enthousiasme wat ik bi-j de begeleiders en lopers zie, gif mi-j toch zovölle voldoening, waordeur ik mi-j steeds weer verheug um zo’n lange-afstandstraject op te starten!
dinsdag 21 september 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 6
‘t Löp zoas ’t löp
Op aodem kommen.
I-j heurt wal 's zeggen “maak ow 's drok!” dan bedoelt ze neet, da'j hard an 't wark mot, maor da’j 't effen mot laoten gebeuren. Ze neumt 't ok wal op aodem kommen.
Tiedens het hardlopen ku-j good op aodem kommen. I-j begint heel rusteg te dribbelen en holdt ow allene maor bezeg met 't oetaodemen. Van owe mond maak i-j een “brevenbusje” via de spleet tussen de lippen blaos i-j actief aodem oet. De oetaodeming zo lange meugelek verlengen. A'j inaodemt lao'j 't lichaam 't zelf doon. Bi-j dizze manier van aodemen, kump de zuurstof depe in ow boek. 't Lichaam is zo slim, dat 't zorgt veur een goeie verholding tussen zuurstof en 't uut te blaozen koolzuur. A’j gaot versnellen of vertragen dan past 't lichaam 't antal aodemhalingen per minuut vanzelf an.
’t Veurdeel van hardlopen is dat dizze manier van veurtbewegen en ’t prakkizeren neet good samen gaot. Ik heb de ervaring dat nao unze trainingen mensen misschien wat vermoeid bunt, maor een stuk meer ontspannen. An 't begin van de training heur ik meer ovver wark praoten dan nao afloop.
Gezond older worden hef veur 'n deel te maken met anleg, maor veur 'n groter deel met ow laevenswieze. Verantwoord etten, oppassen met genotsmiddelen, ontspanning en genog bewaegen bunt bekende uutgangspunten. Twee van bovvenstaonde andachtspunten zit in verantwoord hardlopen.
Hol ow good! Henk@lg-zandloper.nl
maandag 16 augustus 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 5
Mien veurege stuksken had ik af-eslotten met “Hoo 't fysieke en mentale soms wal good en soms wat lasteger met mekare warkt. ”
Unze ademhaling, dus zuurstofopname wordt an-estuurd deur de hersenen. Dit geet automatisch, door heuve wi-j gelukkeg neet bi-j nao te denken.
Sinds wi-j steeds minder fysiek wark doot, is d'r een probleem ontstaone. Uns heufd denkt dat wi-j heel arg drok bunt, maor dit is heel vake zittend wark, “belangriek kantoorwark”. De evolutie is nog neet zo wiet dat e 't verschil tussen fysiek en mentaal wark van te veuren wet.
Dus d’r ontsteet 'n situatie dat 't zuurstof de snelle sukers anstuurt um flink an 't wark te gaon, terwijl wi-j misschien allene maor denkt “wat bun ik toch drok”. I-j könt ow veurstellen dat de balans in 't lichaam verstoord wordt. Tot gevolg da’j ow onrusteg en gehaost gaot veulen.
A’j veur da’j an 't wark gaot, eerst naodenkt ovver de inspanning, dan wet i-j dat dit wark genog hef an de zunege vetverbranding, dan blief i-j in de passende zuurstof- en dus energievoorziening.
De vermoeide held:
'n Veurbeeld: A’j rusteg op de banke zit, dan he'j an minder dan 10 aodemhalingen per minuut genog. 't Lichaam wordt dan an-estuurd deur de bi-jnao onutputteleke vetveurroad. Opens bedenk i-j ow “ik mot nog dit en nog dat” en opens he’j meer dan 15 aodemhalingen per minuut neudeg, en vanzelf gao’j naor de beperkte sukerverbranding. Met een paar uur is dizze snelle brandstof op, en dan mo’j um 11 uur wat zeutegheid. An ’t end van de middag en aovend herhaalt dit zich nog 'n kere.
As dit proces lange tied zo anhöldt, rake wi-j langzaam uut-eput. Vake zee ik dat bi-j de perfectionisten onder uns. Ze bunt veur iederene good, allene denk ze wat minder an zichzelf.
Dit neumt ze ok wal Vermoeide Helden!
De volgende kere vertel ik iets ovver hoo’j daor met umme könt gaon en ok wat hardlopen daorin kan betekenen.
Hol ow good! Henk@lg-zandloper.nl
woensdag 21 juli 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 4
‘t Löp zoas ’t löp
As
hardlooptrainer hol ik natuurlek de vakliteratuur bi-j. ’t Is wal lasteg um 't
verschil te zeen tussen objectieve informatie en verhalen met commercieel
belang.
In de leste Runnersworld las
ik een quote dee zondermeer past bi-j de belangriekste uutgangspunten van
Loopgroep Zandloper “samenbrengen van mensen waarbij de mentale en fysieke
gezondheid centraal staan.”
De lichameleke veurdelen bunt
denk ik wal algemeen bekend. Conditie, spierkracht, botdichtheid en natuurlek
motte wi-j het onderhold van 't immuunsysteem ok neet onderschatten.
Mentaal is wat lasteger te
begriepen, maor de wetenschap hef de leste twinteg jaor al het neudege van 't
raodsel ontrafeld. Veural duursporten bliekt een positieve invloed op onrust en
’t prakkizeren te hebben.
‘k had al enkele jasoren last
van een burn-out, ton ik in 2000 bi-j een psychiater kwam en hee mi-j vertellen
ovver een onderzoek van Dr. Ruud Bosscher, waorbi-j de relatie tussen een vol
heufd en een duursport was an-etoond. As fanatiek volleyballer zat ik daor
natuurlek neet op te wachten, maor as hee mi-j ezegt hat da’k iedere dag een
uur handstand most doon, dan had ik ok eluusterd.
Jan te Brake sr. was toovalleg op bezeuk bi-j mien buurman Jan jr. Ik dacht lao'k metene maor vraogen waor ik mot waen om mi-j bi-j AVA '70 an te melden. Jan sr. hef mi-j later wal eens ezegd, dat hee ton dacht “dat wordt er geen ene”. Nao een moeizame start, kreg ik al snel de smaak te pakken.
Um nog
terug te kommen op de belangriekste uutgangspunten: fysiek fit worden, had ik
wal verwacht, en tot mien verrassing hef mien heufd d'r ok völle baat bi-j.
Ik heb völle verschillende opleidingen evolgd, maor de opleiding tot running-therapeut hef het meeste indruk op mi-j emaakt. Hoo het fysieke en het mentale soms wal good en soms wat lasteger met mekare warkt is een interessante vraog. De kommende kere zal ik wat uutgebreider ovver dit onderwerp schrieven.
Hol ow good! Henk@lg-zandloper.nl
woensdag 30 juni 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 3
De
veurege kere heb ik 't ehad ovver gebroek van vet- en/of sukerverbranding
tiedens 't hardlopen. Noo klunk 't net of i-j könt kiezen welke brandstof i-j
gebroekt, maor dit is maor gedeeltelek waor. I-j hebt wal wat sturing deur owwe
aodemhaling.
Völle
trainingen do'w in een rustege ontspannen aodemhaling. Hierbi-j put i-j veur
een belangriek deel uut de riekelek gevulde vetveurraod. Disse conditie-opbouw
neume wi-j “capaciteitstrainingen”.
Een
klein deel traine wi-j maor op snelheid,
de zgn. “drempeltrainingen”. Bi-j dit
snelheidswark geet 't lichaam vanzelf ovver op sukerverbranding.
Bu’j
wat drok in ow heufd, probeer dan eerst te ontspannen veurda-j voluut gaot
hardlopen. Dit kö'j doon deur actief de uutaodemhaling wat te verlengen (deur
getuite lippen), de inaodeming lao'j 't lichaam zelf doon.
An ‘t
ende van een training of wedstried zol ik adviseren um good uut te lopen. Wi-j
holdt altied minimaal 8-10 minuten an. I-j gaot dan automatisch terugge naor
een ontspannen aodemhaling en meteen dus een ontspannen geveul in ow lief en
heufd.
Toppers
dee in een wedstried 20 kilometer per uur loopt, dee doot hun meeste
trainingsrondjes rond de 14-15 kilometer per uur. Loop i-j in een wedstrijd
bi-jveurbeeld 12-13 kilometer per uur, dan is 11 kilometer per uur trainen
natuurlek neet zo’n good idee. Duurloopjes op 75% van ow wedstriedtempo is hard
genog um de conditie op te bouwen.
't Mooie is dat veurnamelek rusteg trainen gezond is. I-j hebt minder kans op blessures en dat is ok een belangriek onderdeel van veuruutgang. Ik zol zeggen, probeer 't 's een tied, en i-j zölt zeen dat 't resultaat gef.
zondag 30 mei 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 2
't Löp zoas ’t löp.
Waorumme
loop ik de ene kere as 'n kievit en de andere kere of ik 'n köttel in de bökse
hebbe?
Kö'j
denken dat ’t an de vorm van den dag ligt, maor ’t hef meer kans dat ie met de
verkeerde energieleverancier op pad bunt. In normale omstandegheden he’j twee
soorten energie beschikbaor, gemakshalve neum ik dat de vetten en de sukers. In
combinatie met zuurstof könt dee beiden 'n bulte brandstof leveren. Allene op
de vetten kö’j al enkele waeken laeven a'j maor genog drinkt. Dat geldt zowal
veur slanke as volslanke leu. Met sukers kö’j volop presteren, zowal met ow
wark as bi’j 't sporten. Helaas he’j van dit snelle spul maor veur 'n paar uur
inspanning genog.
Azze
wi-j d’n hele dag al drok bunt ewest, dan he'w al regelmaoteg de sukers motten
anvulln um de tied good deur te kommn. Dan wille wi-j 's aovends ok nog presteren, maor dan blik
da’w de piepe al läög hebt (de snelle sukers bunt nog neet voldoende an-evuld).
A'j
de hardloopschone antrekt dan mo’j veural de eerste twaalf minuten heel rusteg
andoon, zodat ow “vetmotortjen” an-ezet wordt, daornao kö’j wat versnellen. Noo
is d’r 'n combinatie van vetten en sukers an 't wark. Waneer i-j an ’t ende
rusteg afbouwt tut in de vetverbranding,
dan kom i-j met 'n ontspannen geveul weer bi-j huus.
Deur
uns jachtege laeven beginne wi-j 's morgens vrog al uut unze sukerveurraod te
snoepen. Unze rume vetveurraod blif op plekken zitten waor wi-j 't lever neet
hebt. 't Liekt mi-j dudelek da'w d’r soms anders met an mot.
Bi-j
'n rustege en ontspannen aodemhaling zette wi-j 't “vetmotortjen” an. Make wi-j
uns te drok, dan gaon de aodemhaling en hartslag umhoge, hierbi-j blif 't vet
lekker zitten en gao'w automatisch ovver op de sukers. Aover wat dit veur consequenties
kan hebben, zal ik de volgende kere iets
schrieven.
'n
Ontspannen en prettege tied ewenst.
dinsdag 11 mei 2021
A'j plat kunt praoten moj't neet laoten - deel 1
't Löp zoas ’t löp.
Vrogger
toen d'r nog hardloopwedstrieden wazzen, heurden i-j, bi-j de wat grotere
evenementen, lopers in völle talen sprekken. Duuts en Engels kon ik nog wal
begriepen, maor as 't Keniaans of Somalisch was, dan reageerden ik alleen met
'n klein knikje.
Mocht ik bi-j 'n loop in Rotterdam of Nijmegen ons mooie dialect heuren, dan spitsten ik mien de oorne en sprak diegene meteen an. Dit is 'n bekend verschiensel, misschien he'j dit op vakanties ok wal 's met-emaakt.
In de völle waekelekse trainingen die ik verzorg, is mien voertaal standaard 't Achterhoeks dialect. Inmiddels is dat 'n mix van Wenterswieks, Veldhoeks, Aaltens en van sommege uutdrukkingen “oorsprong onbekend”. t Schient dat ik nogal 's in herhaling val, dat zie 'k in dit geval dan maor als 'n veurdeel. Now is 'r bij een van de groepen 'n Belgische anwezeg. 't Is veur uns beiden 'n uutdaging um mekare te verstaon, of better gezegd, um mekare te begriepen.
Bi-j 'n ni-je groep, vraog ik an 't begin altied wal of mien dialect 'n probleem is. Enkele jaoren gelaene bi-j 'n loopclinic in Vasseveld ha'k dit ok netjes evraogd. Zoas gewoonlek kwam d'r gin reactie. Halverwege de training kump d'r 'n dame bi-j mi-j: “Ik heb geen idee waar je het over had”, zei ze. 'Ik had 't nog wal netjes evraogd' zei ik, maor eur reactie was: “deze vraag had ik ook niet begrepen”.
Ik denke en praote in 't dialect, maor mien platte schriefkunsten bunt minimaal. Mijn goeie vriend Johan Scholl kan dan niet hardlopen maor den kan 't wal heel goed op papier kriegen.







