Lint- en Linie klompenpad in Schalkwijk

Fort Honswijk, waar ik vanuit de uiterwaarden van de Lek om heen loop

Schalkwijk is een dorp binnen de gemeente Houten in de provincie Utrecht en gelegen ten zuiden van de stad Utrecht. Het is het centrale dorp op het eiland Schalkwijk, een agrarisch poldergebied dat ligt ingeklemd tussen de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal en vele gezichten heeft. De plaats wordt doorsneden door de spoorlijn Utrecht - 's Hertogenbosch.

Ik loop het klompenpad vanaf de Provinciale weg met de wijzers van de klok mee en de eerste kilometers langs de spoorlijn zijn het minst aantrekkelijk. Daarna volgt er een prachtig gedeelte dat een onderdeel is van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het heet 'Werk aan de Groeneweg', een extra verdedigingsstelling voor het verder gelegen Fort Honswijk en is gebouwd in de Eerste Wereldoorlog. Het werk bestaat uit een aantal loopgraven, 55 groepsschuilplaatsen, grachten en wallen. De schuilplaatsen zijn van gewapend beton, met muren en een dak van bijna een halve meter dik. Omstreeks 1930 werden hier ook fruitbomen aangeplant, om het verdedigingswerk niet te laten opvallen in dit fruitteeltgebied. 

Als ik op de dijk kom ga ik naar beneden om door de weilanden en uiterwaarden van de Lek, die kenmerkend zijn voor het rivierlandschap, te lopen. Het is een vrij drassig gebied en bij hoog water mogen de uiterwaarden onderstromen. Met natte voeten kom ik aan bij Fort Honswijk, dat in de dertiger jaren van de vorige eeuw het eerste concentratiekamp van Nederland was. Het is tot 2012 gebruikt door Defensie en in 2016 heeft de gemeente Houten het fort gekocht voor één euro van het Rijk. Na een restauratie worden de kamers in het gebouw nu verhuurd als kantoorruimte.

Ruim een kilometer verder kom ik in het kleine plaatstje Tull en 't Waal, ik heb er nog nooit van gehoord. Na twee prachtige vlonders in de polder van Blokhoven mag ik met een trekpontje het water over en loop dan weer in de richting van de statige toren van de Kathedraal van 't Sticht, die je vanuit de verte al kunt zien. Door het lintdorp Schalkwijk ga ik, na bijna 10 kilometer, terug naar mijn vertrekpunt. 

'Werk aan de Groeneweg', het bestaat uit een aantal loopgraven, 55 groepsschuilplaatsen, grachten en wallen

Beuningen Doddendaelpad (klompenpad)

De Konikspaarden in de uiterwaarden van Beuningen

Oeverwallen, boomgaarden en lidsdodden

Ik ontdek het prachtige buitengebied van Beuningen met de overgang van het kleinschalige landschap op de oeverwal naar de uiterwaarden langs de Waal. Ik wandel langs boomgaarden en weilanden, door bossen en over landgoed Doddendael.

Het Slot Doddendael, ligt statig in het wit met een gracht die bijna droog staat. Het is een najaarsdag maar het lijkt wel lente, klompenpaden blijven boeien. Slot Doddendael is een Middeleeuws kasteeltje, omringd door een slotgracht. Het slot werd gebouwd in de jaren ’30 van de 14e eeuw. Vermoedelijk is het vernoemd naar de lisdodde, een rietsoort met typische, sigaarvormige aren, die ook nu nog rijkelijk in de drassige omgeving voorkomt. Het slot is al in bezit geweest van verschillende families, toen de familie Van Stepraedt het in 1489 kocht voor 4000 goudguldens. In 1526 verkochten ze Doddendael aan hertog Karel van Gelre, die het slot gebruikte als vesting. In datzelfde jaar ondernamen verschillende Nijmegenaren per boot een plundertocht naar het slot en staken het in brand. In 1528 kocht de familie Van Stepraedt het slot weer terug, afgebrand en wel, en begon met het herstel.

In 1585 werd het kasteeltje door de Spanjaarden bezet. Tijdens het Beleg van Nijmegen heroverde Prins Maurits het kasteel en liet het opnieuw in brand steken. Na die brand stonden alleen nog de zware rompmuren overeind. Onvermoeibaar pakte de familie Van Stepraedt het herstel weer op. Deze familie gebruikte het gerestaureerde slot vanaf het midden van de 17e eeuw echter niet meer als hoofdverblijf. Toen de katholieke eredienst verboden werd, stelden zij de slotkelder ter beschikking als schuilkerk. Stiekem gingen de katholieken uit de buurt hier naar de mis. Van die schuilkerk zijn nu nog altijd resten te zien. De laatste grondige restauratie van Slot Doddendael dateert van 1972. Sindsdien is Slot Doddendael een populair en veelgebruikt decor voor feesten, diners, trouwerijen, vergaderingen en congressen.

Een paar kilometer verder zijn de uitzichten over de Waal prachtig, je loopt door de lage waterstand vlakbij het water van de rivier en ziet de schepen dicht voorbijkomen. Door de uiterwaarden gaat het pad verder, mooie wilgen half in het water. Aan de overkant van de Waal de kerktoren van Slijk-Ewijk, in het westen de brug bij Ewijk en in het oosten de boogbrug bij Nijmegen. Even verderop kruisen een heel aantal konikspaarden precies mijn pad. Een kudde in de wildernis moet voor zichzelf zorgen en daarom zijn de hengsten en merries vaak minder mak dan tamme paarden. Alles en iedereen kan voor hen gevaalrijk zijn. Wie goed oplet weet precies aan de stand van de oren en de houding wat er in het paard omgaat heb ik al eens ergens gelezen. Afstand houden blijft belangrijk en ik ben dan ook op mijn hoede. Gelukkig gaat het allemaal goed en het is ook een machtig mooi gezicht om er zo dicht langs te lopen, kan ik achteraf wel zeggen!

Klik op de link voor enkele foto's

fotoalbum

Winssen Ambst- en Rijkspad (klompenpad)

De appelboomgaard achter de kerk van Winssen

Wandelen op de grens van Maas en Waal in het Rijk van Nijmegen

Wandelen op de grens van Maas en Waal in het Rijk van NijmegenOp het Klompenpad het Ambts- en Rijkspad heerst die typische sfeer van een klompenpad. Over paadjes die eigenlijk nooit te betreden zijn maar die door lokale initiatieven bereikt en onderhandeld zijn. Zonder deze lokale bemoeienissen zouden deze paden nooit opengesteld zijn. Daarom loop je over knusse paden in de uiterwaarden en langs fruitbomen in de vele fruitboomgaarden ten zuiden van Winssen. Langs de Biezenwaard en daarna door de uiterwaarden met in de verte de enorme hangbrug van de A50 over de Waal. De schepen ploeteren tegen de stroom in richting Duitsland, koeien die rustig liggen te grazen en net over de dijk zie je de kerk, de kerkromp en de molen van Winssen. Het is een klompenpadwandeling met twee gezichten: de uiterwaarden en de fruitboomgaarden. De laatste zijn qua landschappelijk schoon iets minder maar overal onverhard over intieme paadjes die met bruggetjes over slootjes zijn verbonden, dat heeft ook wel iets.

De Winssense Waarden, ook wel weerden genoemd, zijn gevormd vanaf begin 17e eeuw. Voor die tijd was de Waal een meanderende rivier. Tussen de dijken verlegde de rivier haar loop regelmatig. De Biezenwaard omvat open water, moeras en loofbomen zoals de eik en de knotwilg. Het kleinschalig bosje dicht langs de dijk ligt in het van origine open landschap. Voordat de Waalbanddijk de Waal binnen haar oevers hield, lag de Biezenwaard buitendijks, nu binnendijks. Vandaar de naam waard omdat het oorspronkelijk een uiterwaard was.

Ik start mijn wandeling van ruim 15 kilometer midden in Winssen waar al ongeveer tweehonderd jaar achter de kerk een fruitboomgaard ligt. Nadat de boomgaard aan het einde van de 20e eeuw zijn exploitatiefunctie verloor, raakt de bongerd ernstig in verval. Een groep vrijwilligers heeft eind 2015 groot onderhoud in de boomgaard uitgevoerd om verdere achteruitgang tegen te gaan. De boomgaard heeft hoogstammen maar ook half- en laagstammen en erom heen ligt een authentieke meidoornhaag. Ook worden er oude rassen teruggeplant zoals de ‘Haneman', een oud en in Winssen ontwikkeld appelras.

Het kerkje werd in 1805 gebouwd als zaalkerk, midden op de oude weg tussen het toenmalige Huis te Winssen en het dorp. In 1873 werd de zaalkerk uitgebouwd met een ‘voorschip’ en de klokkentoren. Het kerkje, aangewezen als gemeentelijk monument en als officiële trouwlocatie van de gemeente Beuningen, is een van de pareltjes van het dorp. Sinds 2016 zijn er vanwege teruglopende kerkbezoeken geen diensten meer. Een groepje omwonenden van het kerkje besloot te zorgen voor behoud van dit religieus erfgoed. Vanuit dit initiatief kan het kerkje een ontmoetingsplek zijn voor mensen door middel van kunst en cultuur. Het wordt nu het ‘cultuurkerkje’ genoemd.

Klik op de link voor enkele foto's

fotoalbum

Oosterbeek Rosande Klompenpad

Het Airborn Museum

De start van het Rosande klompenpad is bij het Airborn Museum in Oosterbeek, dat zich in de prachtig gerestaureerde villa Hartenstein bevindt. Dit was het hoofdkwartier van de Britse luchtlandingstroepen in september 1944. Het Rosande pad is een ruim 13 kilometer lange rondwandeling door het prachtige buitengebied van Oosterbeek. Het pad heeft zijn naam te danken aan het kasteel Rosande dat hier in de 14e eeuw al stond en wat later tot de grond toe afbrandde. In de 19e eeuw had de mooie omgeving van Oosterbeek een grote aantrekkingskracht van rijke lieden uit het westen, die er hun buitenplaats lieten bouwen en dat is nog steeds goed te zien.

Ik loop het rondje met de wijzers van de klok mee en na enkele kilometers kom ik langs de Airborn begraafplaats, hier liggen rond de 1800 soldaten herbegraven. De meeste van hen zijn in september 1944 in de omgeving gesneuveld bij de poging Europa te bevrijden tijdens de Operatie Market Garden, een indrukwekkend gezicht. Iets verder kom ik op landgoed Mariëendaal, dat vernoemd is naar het Augustijner klooster dat hier in 1392 werd gebouwd. Opvallend en erg mooi in dit park in Engelse landschapsstijl is de 'groene bedstee', een berceau met beuken.

De uiterwaarden herbergt de sporen van alle soorten van gebruik in de loop der eeuwen. De rivier liep hier door steeds wisselende geulen en liet vette klei achter. Geschikt voor grazige weiden maar ook voor het bakken van stenen. Bij camping de Rijnoever zijn de overgroeide restanten nog te zien van een uit 1913 stammende steenfabriek Rival met een voor die tijd vernieuwend type ringoven, mooi dat het bewaard is gebleven.

Ik loop het plaatsje Oosterbeek weer binnen in de buurt van de Oude Kerk, één van de oudste kerken van Nederland. Op een oud nog bestaand kerkpad eet ik mijn meegenomen boterhammen op. Vroeger kwamen gelovigen uit de Betuwe met het Drielse veer de Rijn over en liepen dan over hetzelfde kerkpad naar de net genoemde kerk. In de Slag om Arnhem deed het kerkje dienst als als post voor de geallieerde Airborne-troepen waarbij het zwaar beschadigd raakte. De 300-jarige knotlinde voor de deur heeft echter alle bombardementen overleefd.

Echt idyllisch wordt het bijna aan het eind van de route, waar een klaterende sprengenbeek mijn aandacht trekt. Ik loop er een stuk langs, passeer een serie watervalletjes en enkele mooie houten bruggetjes. Eén ervan is bijzonder: het Grothuisje, gebouwd van mislukte bakstenen. Het was vroeger geliefd bij bezoekers van het landgoed en er zijn ontelbare ansichten van.

Klik op de link voor het fotoalbum

fotoalbum

Het Reckense Markepad in Oldenkotte

De Piepermolen met zijn prachtige dahliatuin

De klompenpaden in het midden en oosten van Nederland mag ik altijd graag lopen. Vandaag staat het Reckense Markepad op mijn lijstje, dat begint op de grens met Duitsland, bij de oude grensovergang in Oldenkotte. Je proeft hier het verhaal van twee ‘werelden’. Twee slagbomen, twee douanekantoren, twee douanehuizen, twee talen, twee cafés, twee … Van elk een Duitse en een Nederlandse variant aan beide zijden van de grens. Ze hebben één ding gemeen: het gemeenschappelijke verhaal. De oude grenssteen uit 1766 is gemaakt van Bentheimer zandsteen met hierop het wapen van het hertogdom Gelre en het bisdom Münster. In de kleine grenswinkel herinnert de sfeer aan vroeger tijden.

Dit keer loop ik de route met de wijzers van de klok mee en blijf vandaag op het Nederlandse grondgebied. Het Reckense Markepad is, van beide kanten, goed bewegwijzerd. Beeldbepalend in het begin is de Berkel, die hier ons land binnenstroomt. Na een paar kilometer steek ik met een trekpontje de rivier over en loop aan de andere kant van het water verder, een prachtig gebied.

Bij de Piepermolen uit 1796 staat de dahliatuin in volle bloei: een kleurrijk gezicht. De Molen van Pieper is een windmolen gebouwd in 1796. Nadat in 1940 het wiekenkruis tijdens een storm van de molen brak, is de romp gedurende dertig jaar in een steeds meer vervallen staat geraakt. In 1970 werd de Piepermolen echter gerestaureerd. De naam ontleent de molen aan de familienaam van de eigenaars tussen 1907 en 1965. De molen is ingericht met twee koppels maalstenen, waarmee tegenwoordig op vrijwillige basis veevoer wordt gemalen. De molen is op zaterdagmiddagen gratis te bezoeken. Om het jaar ligt hier de dahliatuin, een verwijzing naar het prachtige Rekkense bloemencorso dat elk jaar rond eind augustus door de straten rijdt.

Via wat slootkanten kom ik op het vroegere terrein van de Rekkense inrichtingen. Van oudsher waren de Rekkense Inrichtingen een begrip, aanvankelijk gesticht voor de behandeling van mannen die ter beschikking van de regering (TBR) waren gesteld. Later kwamen daar ook andere doelgroepen bij, zoals moeilijk opvoedbare kinderen en alcohol- en drugsverslaafden. In Rekken sprak men dan ook van 'de Kolonie' als de inrichting werd bedoeld, het gebouwencomplex staat sinds 2014 leeg.

Dominee Dr. W.L. Slot jr. en bankier E. René van Ouwenaller waren de oprichters in 1910 van deze inrichting. De Hilversumse architect C. de Groot ontwierp het plan voor de paviljoens. De eerste steenlegging was op 30 juni 1913, paviljoen De Haar. Het totaal aan gebouwen werd een dorp op zichzelf. Er was een boerderij met vee, een grote tuinderij, een centrale keuken, een kerk, woningen voor beambten, een ambachtsschool, een nijverheidsschool, een begraafplaats en een zwembad. In het verleden heb ik hier nog enkele wedstrijden gelopen maar met het sluiten van de voormalige tbs-kliniek werden er ook geen wedstrijden meer gehouden.

Klik op de link voor een aantal foto’s

fotoalbum

Met het trekpontje steek ik de rivier de Berkel over

Vrijheijt klompenpad in Elburg

De haven van Elburg, het start- en eindpunt van dit klompenpad

Nadat we een plek voor de auto op de parkeerplaats in de voormalige Hanzestad Elburg hebben gevonden, lopen we vanaf de Mheenpoort de route met de klok mee. Dat betekent dat we eerst een stukje stadswal meepakken. De tocht komt niet binnen de stadsmuren van het oude vestingstadje. Voor wie de stad niet kent, maak aan het einde van je tocht even een rondje door het oude centrum, het is er prachtig.

Met het zicht op de stompe toren van de Grote of Sint-Nicolaaskerk verlaten we de stadswal en worden meteen een drassig weiland ingeleid. Over zeven bruggetjes (het pad heet ‘De zeuven vondertjes’) lopen we naar De Vrijheid, een wijk van Elburg en tevens naamgever van dit pad. Het behoort tot één van de oudst bewaarde paden. In de 14e eeuw lagen hier twee buurtschappen met dezelfde naam: De Groote Vrijheid en De Kleine Vrijheid. Een Vryheit is het rechtsgebied dat tot de stad behoort. 

Over de Tempelweg verlaten we de stad. Op het onverharde pad, geflankeerd door wilgen kwetteren de vogels naar hartenlust. We komen uit op de Melksteeg. Over deze smalle weg liepen de boeren vroeger naar de graslanden in de polder om daar hun koeien te melken.

Als we het dorpje Oostendorp hebben verlaten, pauzeren we even op het terras van restaurant bij korenmolen 'de Tijd'. Deze molen is in 2018 in eigendom gekomen van de familie Schuld en worden de bijgebouwen omgebouwd tot bakkerij. Ze telen zelf het graan, malen het in de molen en bakken het vervolgens in eigen bakkerij tot brood. 

Even later lopen we een stukje langs de Zuiderzeestraatweg om vervolgens over een klein paadje langs de sportvelden van ESC weer richting Elburg te slingeren. We blijven aan de overkant van het water lopen en met een bocht om de vesting heen komen we, na ruim 9 kilometer, weer bij de haven uit. 

Klik op de link voor een aantal foto's van deze route

fotoalbum

Korenmolen 'de Tijd', met bakkerij en restaurant

Verslag van het Achterwooldse Klompenpad in Winterswijk

De eerste langere marathontraining zit er weer op

Yesss we mogen weer

Op Geert zijn site staat een prachtig verhaal van zijn neef Rinke. In voorbereiding op de marathon van Rotterdam is er de mogelijkheid om twee aan twee op zondag 16 januari het Achterwooldse Klompenpad te gaan lopen. Tijdens de persconferentie afgelopen vrijdag komt het goede nieuws dat buiten/binnen sporten weer mag. Ik vraag mij af of we met 25 man weer samen mogen hardlopen. Maar goed niemand weet het precies. Bij deze is de Lockdown voorbij en gaan we weer heerlijk samen rennen, kletsen en vooral ouwehoeren.

Zondagmorgen 16 januari 2022 om 08:30 uur is het vertrek bij  geitenboerderij Brõmmels aan de Meerdinkweg. Het is frisjes en Rinke geeft aan dat we gaan. Niet Rinke, maar Geert loopt voorop en geeft de route aan. Rinke weet de weg helemaal niet. Volgens mij heeft Geert deze morgen stiekem georganiseerd.

Het is een glibberig en modderig parcours, uitkijken geblazen. Maar het is ook een zeer prachtige route. We komen op plaatsen, waar we nog nooit geweest zijn. Ik hoor een prachtige anekdote van het zeer vriendelijke echtpaar ‘Ik kan het aan.nl van de Donk’. Denise heeft bij de geitenboerderij waar we starten al eens een wandel- en knuffelmiddag met een geit gehad. Natuurlijk is de geit die Denise meekreeg dood neergevallen met alle gevolgen van dien. Dat deed me meteen terugdenken aan het weekendje in de Ardennen een paar jaar geleden. Iets met een kano en een paar zwanen.

Als ik eindelijk doorheb dat dit de eerste marathon training is, in plaats van lekker samen een duurloopje doen, moet ik meteen aan Erwin Wamelink denken. Hoe dat zo, nou ik hoor Wesley Huning zeggen: ik ga bij de marathon weg op 3:30 uur. Dat zei Erwin ook bij zijn eerste marathon en dat pakte toen ook zeer goed uit. Succes Wesley.

Voor Gerjo Wevers, Jaap Oberink, Peter Ligterink, Gabrielle Bruil en Wesley Huning zal het de eerste marathon gaan worden. Ik hoor aan de stemmen dat ze het allemaal best wel spannend vinden. Wat moeten ze aan, hoe vaak moeten ze trainen en wat te eten en drinken?  Ze vragen de medelopers dan ook om allerlei tips. Ervaringsdeskundige Ingrid van Zolingen geeft aan dat wijn op zijn tijd zeer goed is en dat je daar best goed op kunt presteren tijdens een marathon. Verbaasde blikken van meerdere atleten. Ja Ingrid presteert inderdaad goed op wijn. Dat wil niet zeggen dat iedereen het daar goed op doet natuurlijk.

Zo vliegen de kilometers voorbij en is iedereen vooral blij dat ze weer samen kunnen lopen. De eerste marathon training is een feit. Een mooie route van bijna 20 kilometer volbracht. Succes allemaal met de voorbereidingen op de marathon en vooral heel blijven en lekker samen lopen. Geert en Rinke, bedankt voor deze prachtige route.

Katja Demkes

Kruishaarder Klompenpad in Nijkerk

Een mooie schaapskooi middenin het landschap

Officieel begint het Kruishaarder Klompenpad op het station van het stadje Nijkerk maar in de reviews lees ik dat de eerste kilometers minder mooi zijn en daarom starten we onze route op de parkeerplaats van de voetbalvelden van de twee plaatselijke concurrenten Sparta- en NSC Nijkerk. We lopen dan gelijk het buitengebied van Nijkerk in. Over kleine paadjes, tussen de weilanden door en over een wandelbruggetje lopen we in de richting van boerderij Deuveren. Al in de 14 eeuw kwamen in Deuverden maalschappen (een soort boerenbond) bij elkaar om te vergaderen en te drinken op de goede afloop. De boeren kwamen bij elkaar op de malenpol, een speciaal opgeworpen heuveltje. Nu is dat heuveltje niet meer te zien, want in het kader van de vooruitgang werd deze malenpol in de negentiende eeuw met de grond gelijk gemaakt.

Even verder komen we bij de schaapskooi, inmiddels zijn we op Puttens grondgebied. aangekomen. We kiezen er voor om de lange variant te lopen boven de korte variant. Daardoor missen we het traject langs een beschermd natuurgebied, dat bij landgoed Oldenaller hoort. We komen door de buurtschap Veldhuizen. Opvallend in dit gebied is dat de akkers hier hoger liggen dan de weilanden. De oorzaak hiervan is dat de akkers, vaak gelegen op dekzandruggen, werden bemest met plaggen van hei en de uitwerpselen van koeien. In de loop de jaren hoopt dat aardig op.

We lopen inmiddels op landgoed Hell. Waar komt nu de naam ‘Kruishaarderpad’ vandaan? Dat heeft te maken met de Kruishaarderberg. In het vlakke landschap bij Nijkerk is iets dat ‘berg’ wordt genoemd. De berg ligt even ten noorden van de Tweede Kruishaarderweg, een breed bospad. Het woord ‘berg’ is hier een optimistische benaming voor een akker met een aarden wal er om heen. Omtrent het ontstaan van deze ‘berg’ zijn meerdere theorieën, één daarvan is dat deze aarden wal een beschutting was voor een kampement van soldaten. Later zou het dan een akkerfunctie hebben gekregen. 

Wij gaan de Vossenpoel in, een stukje van landgoed Oldenaller, ooit was hier een zandverstuiving. Een paar kilometer voor het einde komen we in het dorpje Driedorp, met centraal de kerk van de Vrije Hervormde Gemeente. Hier nemen we een pauze van ongeveer een half uur. Via de buurtschap De Slichtenberg met als bekende inwoner Lex Harding, lopen we weer in de richting van Nijkerk en kunnen weer een mooi klompenpad op ons lijstje afstrepen.

Route 54: Winterswijk Achterwooldsepad (noordelijke variant)

In de afgelopen jaren heb ik veel route's door het prachtige Achterhoekse landschap gelopen en een aantal hiervan wil ik graag met jullie delen. Ik probeer de komende tijd iedere maand een route hieraan toe te voegen, uiteraard ook geschikt om te wandelen. Opmerkingen of aanvullingen hoor ik graag.

Vandaag de 54e route uit deze serie: Het Achterwooldse Klompenpad bestaat in totaal uit een route van ruim 18 kilometer, die in twee gedeelte's gelopen kan worden. Een zuidelijke route van 10 kilometer en een noordelijke route van 8,6 kilometer. Het is een route langs historische boerderijen, door boskavels, tussen glooiende essen en over een oude spoorbaan in het prachtige gebied van buurtschap Woold.

Route 54: Een route door het bosrijke Woold, ten zuiden van Winterswijk

Afstand: 8,6 kilometer (de noordelijke variant)

Start: Minicamping de Brömmels Meerdinkweg 5 - 7108 BJ Winterswijk (Woold)

Bewegwijzerd: Ja, rode klompjes op de paaltjes

Afkortingen: LA Linksaf, RA rechtsaf, RD rechtdoor

Foto's van de route: fotoalbum

GPX bestand van de route

Laatst aangepast: 30 oktober 2018

Klik hier voor alle wandel- en hardlooproute's in de omgeving van Aalten

*Je kunt je auto parkeren bij minicamping de Brömmels. Vanaf de parkeerplaats start je de route door enkele honderden meters terug te lopen naar de verharde weg, sla hier rechtsaf en ga naar ruim 100 meter door het klaphekje linksaf het bos in. Aan het eind van dit bosje volg je de route door bij het volgende klaphekje rechtdoor te gaan. Volg verder de routeaanwijzing van de rode klompjes op de paaltjes.

*Routenavigatie en informatie over het landschap en cultuurhistorie is ook beschikbaar via de Klompenpaden app.

Het Ganderpad in Doetinchem

Herberg Het Onland

Het Ganderpad is het oostelijkse klompenpad in Nederland en een tocht door het agrarisch cultuurlandschap. Het gaat zoveel mogelijk over historisch tracé en voert over onverharde paden via boerenland en landgoederen. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van cultuur en natuur bepalen de sfeer. Na enkele klompenpaden op de provinciegrens van Gelderland en Utrecht te hebben gelopen, wordt dit alweer mijn zesde klompenpad.

Samen met Rob Berkelder en Andre Balke starten we onze tocht rond de klok van negen uur bij Het Onland, dat al sinds 1790 een herberg is. Mens en paard konden er terecht om hun dorst te lessen voor ze hun reis vervolgden. Vanaf de beginjaren vijftig bouwt men de 'deale' (de plek waar de koeien stonden) om tot feestzaal. Een grote brand in 1980 verwoest het complex en alleen de jachtkamer blijft bespaard. De rest van het complex is herbouwd. 

Direct na het vertrek steken we de Rekhemseweg over en lopen langs een prachtige slootkant in de richting van de Bielheimerbeek. Deze beek dankt zijn naam aan klooster Bethlehem. De beek is door monniken gegraven vanaf de Beneden Slinge en stroomt naar de Oude IJssel. Na de verwoesting van het klooster en het verbod op katholieke erediensten sinds 1852, zoeken de katholieken van Gaanderen naar plekken waar ze hun geloof kunnen belijden en ontstaat hier rond 1720 in een schuur een schuilkerk. 

Met een temperatuur van rond het vriespunt is het nog vrij koud maar Rob heeft hier maling aan. Met een korte broek en een t-shirt met korte mouwen lijkt het of het een graad of vijftien warmer is. Ik loop zelf met een muts op maar durf, als ik Rob zo zie, mijn handschoenen niet uit mijn jack te halen. Ook is het nog erg mistig en jammer genoeg trekt deze op de hele route niet weg.

Op Landgoed 't Maatje graasden tot 1998 nog koeien en teelde de boer gewassen. Toen het boerenbedrijf stopte, vormde men een deel van de 43 hectare om tot een nieuw natuurgebied met een zo gevarieerd mogelijke natuur. De Bielheimerbeek krijgt door bypasses een deel van zijn oorspronkelijke loop terug. Veel vogels, planten en klein wild vinden hier nu een leefgebied en op het afgesloten gedeelte grazen zelfs Galloway runderen. 

Na ruim 9 kilometer komen we ineens weer aan de achterkant van herberg Het Onland aan en besluiten we om er nog een kilometer of vijf bij aan te knopen. Net voor camping de Wrange gaan we het prachtige natuurgebied Koekendaal binnen. Even later lopen we iets verkeerd en moeten we via het spoor onze weg terug vinden. Na bijna anderhalf uur zijn we terug bij Het Onland. Een warme kop koffie zou er nu wel ingaan maar jammer genoeg is de herberg op woensdags gesloten. De volgende trainingen met Rob staan gepland op 8 april in Aalten en op 20 mei rond de Aasee in Bocholt (zie link). Wie een keer mee wil is van harte welkom.

Klik op de link voor enkele foto's van de route

fotoalbum

Andre en Rob boven de Bielheimerbeek

Het Ouderhorsterpad en Broekerpad in Woudenberg en Scherpenzeel

Voor Huize Scherpenzeel

Na wat Ikea kluswerk bij mijn dochter in Utrecht besluit ik om op de terugweg naar Aalten nog enkele klompenpaden te gaan hardlopen. Binnenkort wordt het 49ste klompenpad in deze streek geopend en ik besluit om er twee aan mijn lijstje toe te voegen, waardoor mijn totaal op vijf klompenpaden uit komt. Ik combineer vandaag het Ouderhorsterpad in Woudenberg met het Broekerpad in Scherpenzeel.

Bij partycentrum Schimmel in Woudenberg staat een informatiebord waarop staat dat hier het Oudenhorsterpad begint. Ik loop enkele honderden meters langs de N224 waarna ik rechtsaf sla naar de Liniedijk, de dijk loopt evenwijdig aan het Valleikanaal. Maar wie een recht stuk verwacht, heeft het mis. Het kanaal volgt hier de loop van de Lunterense beek en het uitzicht wordt weidser. Staande op Utrechtse grond kijk je in de richting van Gelderland. Ik passeer verschillende bunkers bij de Grebbelinie. Deze werden in de achttiende eeuw als verdedigingswerk aangelegd en in de Tweede Wereldoorlog is er voor het laatst gevochten. Er is een loopgraaf nagemaakt waar ik even rustig een kijkje in neem.

Omdat ik het Oudenhorsterpad tekort vind steek ik het water over om ook het Broekerpad nog te lopen. Deze loopt door Scherpenzeel en ik bevind me inmiddels op Gelders grondgebied. Ik loop de toegangspoort door naar het park van huize Scherpenzeel en daarachter het agrarische gebied in, een prachtig visitekaartje van de Gelderse Vallei. Bij het volgende overstappunt mis ik een bordje en na enkele kilometers vraag ik me toch af waar ik me ergens bevindt. Maar aan wie vraag ik dat want zoveel auto's en fietsers komen hier niet! In de verte komt een taxibusje aanrijden en ik besluit om deze aan te houden. Na enige uitleg vervolg ik mijn weg en kom een stuk later weer op de route terecht.

Via fraaie lanen nader ik boerderij De Steeg waar je zelfs kunt overnachten in liniehutten. Vanaf de Oudenhorsterlaan zie ik Hoeve Oudenhorst liggen, één van de oudste boerenerven in de vallei.Vroeger was dit een buitenplaats van mensen die in Utrecht werkten en hier van het landelijk leven kwamen genieten, de naam van de route verwijst hier ook na. Bij één van de boerderijen op mijn pad wordt mij zelfs een appeltje voor de dorst aangeboden, een leuk gebaar. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van cultuur en natuur bepalen de sfeer van de route. Na bijna 19 kilometer en twee uur later staat mijn auto geduldig op me te wachten. Ik kan me iets verlopen maar terug komen doe ik altijd!

Klik op de link voor enkele foto's

fotoalbum

De Liniehutten, waar je kunt overbnachten

Het snorrenhoefpad in Achterveld

Achter in het weiland bij Gasterij De Klaveet kom ik nog verschillende klompen tegen

In de afgelopen jaren heb ik verschillende klompenpaden in de provincie Utrecht en op de grens met de provincie Gelderland gelopen onder andere het Daatselaarsepad in Renswoude, het Aderwinkelpad in Driebergen en het Beek- en Bultpad in Wekerom. Vandaag staat het Snorrenhoefpad op het programma, een tocht door het buitengebied van Achterveld en Leusden. De start is aan de Hessenweg, dat precies tussen Amersfoort en Barneveld in ligt. Het is een oude handelsroute en via deze weg kwamen vroeger veel handelaren vanuit Duitsland om hun handelswaren in Nederland te verkopen.

Op weg naar het plaatsje de Glind kom ik langs een aantal schitterende huizen, die ooit onderdeel waren van dit pittoreske dorpje. Het dorp zelf is uniek in Europa, de barmhartige dominee Rudolph stichtte het in 1911 vanuit de gedachte dat wie in de maatschappij buiten de boot valt behoefte heeft aan een plek in een gezonde sociale gemeenschap. Boeren konden goedkoop grond pachten in ruil voor het in huis nemen van kinderen uit sociaal zwakke milieus. Uit deze visie is het concept van gezinshuizen ontstaan waarin ouders naast hun eigen kinderen ook 3 of 4 pleegkinderen in huis hebben. Tegenwoordig is de Rudolphstichting eigenaar van de 25 huizen en vele gebouwen voor jeugdzorg. Verschillende zorginstellingen bieden hier hulp en zorg aan kinderen die het moeilijk hebben.

Lopend langs de akkers steek ik via een loopplank de Stichtingsbeek over en kom ik langs 'Het Schateiland'. Deze is in 1990 aangelegd door het televisie programma De Uitdaging. Door de boscomplexen van landgoed De Boom kom ik in de buurtschap Snorrenhoef, de naam verwijst vermoedelijk naar de snorders en bedelaars die vaak in dit gebied verbleven. Veel boerderijen in dit gebied eindigen op -laar maar het is onduidelijk of boerderij Scaffelaar is vernoemd naar Jan van Scaffelaar, de man die ooit van de toren in het naburige Barneveld sprong. Over een pad langs de Modderbeek loop ik terug naar het vertrekpunt in Achterveld, een mooie tocht van 9 kilometer door de weilanden en langs de boerenerven en beken in de Gelderse Vallei zit er op. Later in de week heb ik ook nog het Schutpad in Leusden gelopen.

fotoalbum

Beek- en Bultpad in Wekerom

De klompenpaden worden goed aangegeven

Na het Daatselaarspad in Renswoude (november 2009) en het Aderwinkelpad in Driebergen (februari 2010) loop ik vandaag het derde Klompenpad, het Beek- en Bultpad in Wekerom. Nadat ik Ina voor een examen in Ede heb afgezet rijd ik door naar het Dorpshuis de Kastanjehof in Wekerom. Er is hier genoeg parkeerruimte en ik zit direct op de route. Het is prachtig weer en lekker genoeg om in een T-shirt te lopen. Na 200 meter, net voor de Grote Valkse beek, sla ik linksaf een pad in en ik heb hier direct al het gevoel buitenaf te lopen.

Even later loopt de route over een privé terrein want na wat maisvelden kom ik op een rododendron kwekerij uit. Na deze kwekerij loop ik langs het beboste deel van de Veluwe door de buurtschap Roekel. Ik kom hier een boswachter met zijn herdershond tegen maar verder heb ik nog weinig mensen gezien. Na het oversteken van de Edeseweg ligt de Wekeromse Bult voor me. Vroeger was hier een zandafgraving waar vervolgens vuil is gestort. Op deze voormalige vuilnisbelt komen bijzondere planten- en diersoorten voor zoals de Rietorchis, het Torenkruid, de Geelgors, de Hazelworm en de Bruine Vuurvlinder. Na een pittig klimmetje heb je bovenaan de Bult een prachtig uitzicht over de Gelderse Vallei.

Een paar keer wijk ik een stukje van de route af en even later loop ik verder langs een smal paadje naar beneden en volg de paarse klompjes in de richting van het Wekeromse Zand. Het is één van de laatste grote gebieden in Nederland waar nog levend stuifzand voorkomt en ook bijzonder is de aanwezigheid van een kudde moeflons. Ik kom ze jammer genoeg niet tegen. Door het vochtige landbouwgebied De Maten loop ik terug naar Wekerom, ik heb er 9,5 kilometer opzitten door dit prachtige natuurgebied. Ik ben net weer bij de auto als Ina al een sms stuurt dat ze geslaagd is, dat vind ik nog mooier dat het lopen zelf!

fotoalbum

Gelopen route

Aderwinkelpad in Driebergen (Utrecht)

Aderwinkelpad 

Vandaag heb ik het Aderwinkelpad gelopen, dit klompenpad loopt door het mooie buitengebied van Driebergen-Rijsenburg en Bunnik, rondom de Langbroekerwetering. Dit gebied is een uniek cultuurhistorisch landschap, gelegen tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Kromme Rijn. Karakteristiek voor dit landschap is de langgerekte verkaveling. De lengterichting in het landschap wordt versterkt door de bospartijen van de landgoederen en landschapselementen als knotbomenrijen, lanen en zuwes. 

Even na drie uur vertrek ik bij het Wapen van Rijsenburg in Driebergen. Ik volg de Hoofdstraat in de richting van Arnhem en sla na het park rechtsaf de Engweg in. Even later kom ik bij het voormalige klooster Arca Pacis, waar tegenwoordig een hersteloord is gevestigd. Het Aderwinkelpad is genoemd naar een oud ontginningsgebied "de Aderwinkel" en de "Ader" is de benaming van een klein stroompje, een van oudsher wat nat en moerassig gebied.

De naam van het pad kan ik onderweg steeds meer een plaats geven want ik kan mijn voeten niet meer droog houden en aan de andere kant moet ik uitkijken om niet uit te glijden op de soms nog spekgladde paden. Ik loop over het mooie landgoed Sterkenburg dat in bezit is van meerdere partuculiere eigenaren en even later over de Zwarte weg en de Broekweg. Deze wegen zijn zuwes, een (water)scheiding tussen een deel van de verkaveling die hier heeft plaatsgevonden.

Als ik weer in de richting van Driebergen loop kom ik langs zorgboerderij De Hondspol waar 30 mensen met een verstandelijke beperking wonen en werken. Ik vraag aan één van de cliënten die net naar huis wil gaan of hij een foto van me wil maken. Ik kan dat niet, vraag binnen maar aan de anderen is het antwoord dat ik krijg, maar hij redt er zich prima mee. Na 12 kilometer ben ik terug op de plaats van het vertrek en heb best wel zin gekregen om ergens wat te eten. Ik haal mijn dochter in Utrecht op en op de terugweg gaan we in Maarn bij de plaatselijke Chinees Yang’s Garden aan om onze maag weer te vullen, veel eten blijft er dan ook niet over!

Klik op de link voor enkele foto’s

fotoalbum

gelopen route

informatie Aderwinkelpad

Een aantal van deze "bruggetjes" kwam ik onderweg tegen…..

 …..op de soms spekgladde paden

Daatselaarsepad in Renswoude (Utrecht)

Voor het kasteel in Renswoude

Ina moet vanmorgen voor haar werk naar Veenendaal en aangezien ik een vrije dag heb ga ik met haar mee om daar een eind te lopen. Ik kijk voor die tijd even op internet om een mooie route uit te zoeken en zie dat er in de Utrechtse- en Gelderse Vallei in het jaar 2003 het eerste klompenpad is aangelegd. Een klompenpad loopt zoveel mogelijk over een historisch trace en voert over onverharde paden via het boerenland en over de landgoederen. Inmiddels zijn er 26 van deze klompenpaden aangelegd, waarbij je ruim 250 kilomter wandel- of hardloopgenot in het agrarische cultuurlandschap hebt. Ik kies er vandaag voor om het Daatselaarsepad door het buitengebied van Renswoude te lopen.

Even voor 10.00 uur parkeer ik mijn auto bij Cafe-Restaurant de Dennen aan de Utrechtseweg in Renswoude en begin ik mijn tocht bij het Noordelijke gedeelte van de Groeperkade. Dit is één van de  zes dwarskaden die deel uitmaken van de Grebbelinie. Deze verdedigingslinie diende om de vijand uit het Oosten tegen te houden. Bij de Wittenoordseweg ga ik rechtsaf en loop in de richting van het Fort Daatselaar, een prachtig aarden verdedigingswerk met een gesloten ringwal. Het ooit zo krijgshaftige decor is nu een schitterend natuurgebied en met een heerlijk najaarszonnetje is het hier prachtig om te lopen.

Even later ga ik de Slaperdijk op, een dijk die vlak langs de provinciegrens met Gelderland op Utrechts gebied loopt. Als ik de dijk heb verlaten kom ik aan bij het Grand Canal. Het ligt recht tegenover Kasteel Renswoude en maakt deel uit van de Franse parkaanleg. Deze aanleg was in het verleden onder andere als werkverschaffing bedoeld voor de werkloze inwoners van Renswoude. Het kasteel zelf is in 1985 bijna geheel uitgebrand, maar de restauratie is in 1988 voltooid. Een schitterende locatie om trouwfoto’s te maken en hier wordt dan ook gebruik van gemaakt.

Net voor de Boerenhoeve De Rouwe Hofstede ben ik de klompen kwijt en verloop ik mij iets maar even later kom ik alweer op het Westelijke gedeelte van de Groeperkade terecht. Hier ligt tussen de bomen het oude herenhuis en boerderij Engelaar verscholen. Even verder sta ik stil bij een gedenkkruis waar op 14 november 1944 vijf mensen gefusilleerd zijn. Na bijna 15 kilometer gelopen te hebben ben ik terug bij het vertrekpunt en rijd ik weer terug naar Veenendaal om Ina op te halen. Een prachtige en zonnige morgen is alweer voorbij.

gelopen route

fotoalbum

site klompenpaden

De provinciegrenzen lopen in dit gebied een beetje vreemd door elkaar heen. Als ik met de auto van Veenendaal naar Renswoude rijd, een afstand van ongeveer 7 kilometer, verlaat ik op een gegeven moment de provincie Utrecht, wordt welkom geheten in de provincie Gelderland om even later weer in de provincie Utrecht uit te komen